ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ
ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ
ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ
ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΩΝ

ΓΙΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ
ΙΣΤΙΟΣΕΛΙΔΕΣ
ΓΡΑΨΤΕ ΜΑΣ hellas@attac.org

ATTAC ΕΛΛΑΔΑ
Μαυροματαίων 2^α 10682 Αθήνα
Τηλ:8219855 - Fax:8228869

ΙΔΡΥΤΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

Γεράσιμος Γεωργάτος, μέλος του Δ.Σ του Attac – Ελλάδα.

Σε μελέτη που συντάχθηκε για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Απαντήσεις στις Προκλήσεις της Παγκοσμιοποίησης: Το διεθνές Νομισματικό και Χρηματοπιστωτικό Σύστημα και η Χρηματοδότηση της Ανάπτυξης», με ημερομηνία 13/02/2002, την οποία θα παρουσιάσει ο Ρομάνο Πρόντι στη σύνοδο κορυφής, το Μάρτιο, στη Βαρκελώνη, μεταξύ άλλων, στη σελίδα 99, διατυπώνεται η πρόταση καθιέρωσης ενός νέου ειδικού φόρου με το όνομα De – Tax, για τη συγκέντρωση πόρων που θα χρησιμοποιηθούν από την Ε.Ε για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων ανάπτυξης του Τρίτου Κόσμου. Ο εν λόγω φόρος παρουσιάζεται μάλιστα ως εναλλακτική πρόταση αντί της καθιέρωσης του φόρου Tobin. Όμως τόσο η φιλοσοφία που διέπει τον De – Tax όσο και η προτεινόμενη μέθοδος εφαρμογής του, πόρρω απέχουν από τη φιλοσοφία και την εμβέλεια του φόρου Tobin.

Καταρχήν, η ιδέα του De – Tax δεν είναι καινούργια. Είχε προταθεί από τους Ιταλούς στις αρχές της δεκαετίας του 90. Η επαναφορά της στο προσκήνιο μάλλον επιχειρεί να αναχαιτίσει την αύξουσα αποδοχή που απολαμβάνει η ιδέα της καθιέρωσης του φόρου Tobin. Το κείμενο της μελέτης προβλέπει ότι κάθε παραγωγός ή πωλητής ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας μπορεί να διαθέτει με δική του απόφαση, το 1% της τιμής του προϊόντος του, για τη χρηματοδότηση δράσεων κατά της φτώχειας. Ο αγοραστής θα πληρώνει το 100% της τιμής και το 1% θα απαλλάσσεται από την κρατική φορολογία. Ο παραγωγός ή ο πωλητής θα μπορεί μάλιστα να επιλέγει σε ποιο από τα προγράμματα για την καταπολέμηση της φτώχειας επιθυμεί να κατευθυνθούν τα ποσά που προέρχονται από τον ίδιο.

Όπως επισημαίνει και η ίδια η μελέτη, μια ιδιαίτερα σημαντική αδυναμία του De – Tax είναι ο εθελοντικός της χαρακτήρας. Κάθε εθνική κυβέρνηση απλά ενθαρρύνει, εφόσον το επιθυμεί, αλλά δεν επιβάλλει το μέτρο. Εκ πρώτης όψεως μπορεί να ακούγεται καλό. Όμως ο εθελοντικός, δηλαδή φιλανθρωπικός χαρακτήρας της πρότασης, δεν επιτρέπει την τακτική συγκέντρωση πόρων και την άσκηση συστηματικής και προγραμματισμένης πολιτικής για την καταπολέμηση της φτώχειας και τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης. Αντίθετα, ο φόρος Tobin προτείνεται ως υποχρεωτικός και με εφαρμογή όχι από κάθε κυβέρνηση μεμονωμένα και εφόσον το επιθυμεί, γιατί τότε θα δημιουργούσε προβλήματα στις επιμέρους εθνικές οικονομίες, αλλά από ευρύτερες ενότητες, όπως είναι για παράδειγμα τα κράτη – μέλη της Ευρωζώνης. Αυτή η μέθοδος οδηγεί σε συστηματικά έσοδα και στη δυνατότητα κατάρτισης ειδικού προϋπολογισμού για την άσκηση προγραμματισμένης κοινωνικής πολιτικής με ιεράρχηση προτεραιοτήτων.

Εκεί όμως που η διαφορά είναι κραυγαλέα είναι ο τομέας της οικονομίας όπου προτείνεται η εφαρμογή του κάθε φόρου. Ο φόρος Tobin δεν επιβαρύνει την πραγματική οικονομία και τις πραγματικές επενδύσεις που ενισχύουν την ανάπτυξη και δημιουργούν θέσεις εργασίας. Αντίθετα από τον De – Tax, αφορά τη σφαίρα των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών, δηλαδή των κερδοσκοπικών κεφαλαίων, τα οποία από το χρήμα παράγουν χρήμα, κινούνται ταχύτατα και ελεύθερα από χώρα σε χώρα με μέσο όρο επένδυσης τη μία εβδομάδα σε νομίσματα, μετοχές και ομόλογα, ξεπερνούν σε ονομαστική αξία το ΑΕΠ αναπτυγμένων κρατών και με την ταχύτητα επένδυσης και αποχώρησης προκαλούν νομισματικές και οικονομικές κρίσεις με πρόσφατο, ακραίο και τραγικό παράδειγμα την Αργεντινή. Αλήθεια, πόσους και ποιους μηχανισμούς προστασίας διαθέτει απέναντι σε τέτοια φαινόμενα η Ευρωζώνη;

Πέρα από την οικονομική αποτελεσματικότητα για την άσκηση κοινωνικής πολιτικής ο De – Tax, δεν αγγίζει την ουσία που προκαλεί τις οικονομικές και τις συνακόλουθες κοινωνικές και πολιτικές κρίσεις. Δηλαδή, το γεγονός ότι το νεοφιλελεύθερο μοντέλο της παγκοσμιοποίησης ευνοεί την ασύδοτη κυκλοφορία των κερδοσκοπικών κεφαλαίων, η οποία μάλιστα συγκαλύπτεται από διάφορους ιδεολογικούς μύθους, ότι δήθεν όλοι μπορούν να ωφεληθούν από την απελευθέρωση και την ιδιωτικοποίηση των πάντων, λες και έχουν όλοι το ίδιο σημείο εκκίνησης, με τελική συνέπεια τη μετατροπή της κοινωνίας σε ζούγκλα, τη διεύρυνση των ανισοτήτων, την έξαρση της φτώχειας και της ανεργίας και τις οικολογικές καταστροφές στο όνομα της μεγιστοποίησης του κέρδους. Αντίθετα, ο φόρος Tobin με τον έλεγχο και τη ρύθμιση που επιβάλλει στην ανεξέλεγκτη ροή των χρηματοπιστωτικών κεφαλαίων, παράλληλα με τα τακτικά έσοδα για την άσκηση κοινωνικής πολιτικής, μπορεί να αποτρέπει τις νομισματικές, οικονομικές και τις συνακόλουθες κοινωνικές και πολιτικές κρίσεις.

Σημαντικότερη όμως από όλες είναι η συμβολική αξία των δύο φόρων. Ο De – Tax, άρα και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή που τον προτείνει, δεν αμφισβητεί το μοντέλο της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης και τη νεοφιλελεύθερο μοντέλο οικοδόμησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο De – Tax δεν σηματοδοτεί καμιά διάθεση παρέμβασης της πολιτικής στο πεδίο της οικονομίας, δεν σηματοδοτεί καμιά πρόθεση πολιτικής και δημοκρατικής διεύθυνσης των παγκόσμιων και ευρωπαϊκών εξελίξεων. Την αντίθετη ακριβώς συμβολική αξία έχει ο φόρος Tobin, ο οποίος σηματοδοτεί την πρόθεση επανάκτησης της δημοκρατίας και της πολιτικής διεύθυνσης της οικονομίας στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης.

Για όλους αυτούς τους λόγους, το Attac δεν πρόκειται να πάψει να προωθεί μεταξύ των άλλων και την ιδέα της επιβολής του φόρου Tobin, για τον οποίο εξάλλου ετοιμάζει διεθνή καμπάνια. Για τους ίδιους λόγους η σύνοδος κορυφής, στις 15 και 16 Μαρτίου, στη Βαρκελώνη, θα βρεθεί και πάλι αντιμέτωπη με τις οργανώσεις Attac και με όλα τα κινήματα και τα συνδικάτα που διεκδικούν μια διαφορετική παγκοσμιοποίηση και μια διαφορετική ευρωπαϊκή ενοποίηση με ανθρώπινο πρόσωπο.

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ ATTAC

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ
ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ
ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ
ΜΕΛΗ

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ
ΣΥΜΜΑΧΟΙ
ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ
ΔΙΚΤΥΑ ΦΙΛΩΝ
SPONSORS